Archaeology

Parion Antik Kenti’nin güneydoğu sınırında yer alan Toprak Kuleler mevkinde, 2011-2017 yılları arasında yapılan kazı çalışmaları ile yan yana beş adet oda mezar açığa çıkarılmıştır.
İrili ufaklı moloz taşlar ve harç yardımıyla inşa edilmiş olan oda mezarların beden duvarları içten ve dıştan sıva tabakası ile kaplanmıştır. Eşik seviyesine kadar yeraltında olan mezarların girişleri güneye bakmakta olup, birer monolit kapı bloğu ile kapatılmıştır. Mezarların üst örtüsünde, istisnasız olarak beşik tonoz uygulaması görülmektedir. Anakayanın tıraşlanması ile düzleştirilen mezar zeminleri bazen iki tekne ile bölünmüş bazen de tek mekân oluşturularak gömüye hazırlanmıştır.
Söz konusu beş adet oda mezar zemininde ve kaçak kazılar ile mezar dışına rastgele atılan toprak içerisinde 22 adet pişmiş toprak eser, 6 adet cam eser, 5 adet metal eser, 11 adet sikke ve 3 adet takı olmak üzere toplamda 47 adet buluntu ele geçmiştir.
Belli bir tabakaya kadar kontekstinin korunduğu belirlenen OM 5 adlı mezar, içerisinde üst üste ve yan yana 26 adet gömüye rastlanması ve çoklu gömü uygulamasına işaret etmesi ile bu mezar topluluğu içinde ayrı bir önem arz etmektedir. Bu çalışmada mimarileri ve buluntularının inceleneceği söz konusu mezarlar, Parion kentinin Erken Roma İmparatorluğu Dönemi’ndeki kimliğine, sosyal, demografik ve dini açıdan önemli katkılar sunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Oda Mezar, Erken Roma, gömü, Parion, Troas.



Five adjacent built chamber tombs were revealed as a result of an intense excavation period lasting from 2011 to 2017 within the Toprak Kuleler locality on the southeastern limits of the ancient city of Parion.
The tombs that were built by means of using rubble and mortar were found to be covered with a layer of stucco both from inside and outside. Entrance to the tombs, which are all below the ground level, was made possible by small entrances all opening to the south and understood to be closed by monolith blocks. All tombs were covered by a built barrel vault. Floors of the chambers were carved from the bedrock itself and in some examples was divided by two basins or was left undivided.
A total of 47 artefacts were recovered from the chambers as well as from the soil taken out by the illegal excavations comprising of 22 ceramics, 6 glass artefacts, 5 metal objects, 11 coins and 3 pieces of jewellery.

One of the tombs with a partially preserved context, named as OM 5, especially stands out from the rest as it housed a mass burial made of 26 bodies piled on top or aside of each other. All these tombs and their remains, which will be evaluated within this study, posses a high potential for a better understanding of the social, demographic and religious identity of Parion during the Early Imperial Period.

Keywords: Chamber Tomb, Early Roman, burial, Parion, Troad.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 10 Haziran 2016 Tarih ve 111054 Sayılı
ruhsatnamesine göre Parion kazısı 2016 yılı çalışmaları, 12
akademisyen, 9 arkeolog, 2 mimar, 8 restoratör- konservatör, 23 arkeoloji
öğrencisi ve 18 işçiden oluşan bir ekip tarafından, 13 Temmuz- 06 Eylül
2016 tarihleri arasında Bakanlığımıza sunulan kazı programı çerçevesinde,
güney nekropolis, tiyatro, odeion, Roma hamamı, yamaç hamamı, agora ve
dükkânlar, su kemeri, su kuyusu 1, oda mezarlar ve mozaikli yapı olmak
üzere, antik kentin 10 ayrı bölgesinde gerçekleştirilmiş olup, 487 kalem etütlük
ve 15 adet envanterlik eser ortaya çıkarılmıştır.

İnsanlık tarihini boyunca yaşamış kültürleri, günümüze kalabilen her türlü kalıntı yardımıyla inceleyen Antropoloji, Arkeoloji, Epigrafi gibi sosyal bilimler; eskiye ışık tutarak geçmişi canlandırmayı, ilk çağ insanının yaşam biçimlerini, teknolojilerini, alışkanlıklarını günümüz insanına derinlemesine tanıtabilmeyi amaçlar. Tüm bu bilimsel çalışmalar bize bir kez daha gösterir ki; üzerinde yaşadığımız topraklarda en eski çağlardan günümüze kadar gelenekler, sosyal hayat, ortak kaygılar vb günümüze kadar korunabilmiştir. Bu bildirinin konusunu oluşturan, eski uygarlıkların çocuk oyun ve oyuncakları da teknolojik gelişmelere rağmen günümüze kadar yaşayabilmiş sosyal yaşam unsurlarından biridir. Antik çağ çocuk oyun ve oyuncakları ile ilgili bilgileri, başlıca iki farklı kaynaktan öğrenmekteyiz. Herodotos, Sokrates, Aristophanes, Demosthenes, Plutarkhos gibi antik çağ yazarlarının metinleri ve kazılarda ele geçen arkeolojik bulgular. Bu bildiride, arkeoloji ve kültür tarihi çerçevesinde, tüm bu kaynaklar ışığında eski kültürlerdeki oyun ve oyuncak kavramları örneklerle irdelenmeye çalışılacaktır. Anadolu'da gerçekleştirilen bir çok kazıda konut, dükkan veya çocuk mezarlarından ele geçen bulgular, antik yazarların anlattıklarını destekleyen veriler ortaya koymuştur. Bulunan oyuncaklar genellikle pişmiş topraktan bazen de ahşap, seramik veya farklı türde maddelerden yapılmıştır. O dönemdeki oyun ve oyuncakların varlığı ve nasıl olduğunu terrakotta oyuncaklarda olduğu kadar seramikler üzerinde, mozaiklerde ve mermer üzerine işlenmiş rölyeflerde de görmek mümkündür. Arkeolojik kazılarda ele geçen buluntular antik çağda; bebek, at arabası, topaç, çıngırak, at ve diğer hayvanlardan oluşan oyuncakların kullanıldığını; çember çevirme, topaç çevirme, yoyo, çizgi oyunları, top oyunları ve yakalamaca gibi oyunların oynandığını göstermiştir. Antik çağda da oyun ve oyuncaklar sadece vakit geçirmek için mi vardı yoksa günümüz araştırmalarında ortaya çıkan faydaları o dönemde de biliniyor muydu? Antik dünyada erkek çocukları fiziksel becerilerini geliştirecek oyunlara (at